Xuất khẩu hạt điều Việt Nam lần đầu vượt 5 tỷ USD, xác lập kỷ lục lịch sử

Ngành điều Việt Nam khép lại năm 2025 với cột mốc chưa từng có khi kim ngạch xuất khẩu vượt ngưỡng 5 tỷ USD, củng cố vị thế dẫn đầu của Việt Nam trên bản đồ điều thế giới và mở ra giai đoạn tăng trưởng theo hướng chế biến công nghiệp quy mô lớn.

Theo Tổng cục Hải quan, riêng tháng 12/2025, xuất khẩu hạt điều đạt 466 triệu USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ. Đà tăng cuối năm giúp tổng kim ngạch cả năm đạt 5,229 tỷ USD – mức cao nhất từ trước tới nay. Đây là năm thứ hai liên tiếp ngành điều thiết lập kỷ lục mới, sau khi lần đầu vượt mốc 4 tỷ USD vào năm 2024.

Không chỉ tăng trưởng về giá trị, sản lượng xuất khẩu năm 2025 đạt 766.585 tấn, tăng 5,7% so với năm 2024. Điều này cho thấy tăng trưởng của ngành đến từ cả mở rộng thị trường lẫn nâng cao năng lực chế biến.

Trung Quốc vượt Mỹ trở thành thị trường số 1

Điểm đáng chú ý trong năm 2025 là sự thay đổi lớn về cơ cấu thị trường. Lần đầu tiên, Trung Quốc vượt Hoa Kỳ trở thành thị trường nhập khẩu hạt điều lớn nhất của Việt Nam.

• Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,115 tỷ USD
• Xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 975 triệu USD
• Hà Lan đứng thứ ba với 495 triệu USD

Trong 11 tháng năm 2025, lượng điều xuất sang Trung Quốc tăng 35,5%, trị giá tăng gần 49% so với cùng kỳ, lần đầu vượt mốc 1 tỷ USD. Ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ giảm cả về lượng và giá trị, phản ánh xu hướng chuyển dịch thị trường rõ rệt.

Xuất khẩu tăng mạnh nhưng phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu

Dù cán mốc xuất khẩu kỷ lục, ngành điều Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu. Trong năm 2025, Việt Nam chi khoảng 4,5 tỷ USD nhập 2,9 triệu tấn hạt điều thô từ châu Phi và Campuchia. Giá trị xuất siêu chỉ đạt hơn 700 triệu USD, cho thấy biên lợi nhuận ngành còn hạn chế.

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), kết quả hiện tại đến từ quá trình chuyển đổi công nghệ, đặc biệt là ứng dụng dây chuyền tách vỏ tự động, giúp tăng năng suất, giảm phụ thuộc lao động và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng của EU và Nhật Bản. Tuy nhiên, nguyên liệu trong nước chỉ đáp ứng khoảng 10% nhu cầu, trở thành “điểm nghẽn” lớn nhất.

Chiến lược 2026: Khôi phục vùng nguyên liệu & chế biến sâu

Để giảm rủi ro nguồn cung và nâng giá trị gia tăng, VINACAS cho biết đang phối hợp các bộ ngành triển khai chiến lược:

• Khôi phục vùng nguyên liệu tại Tây Nguyên, Đông Nam Bộ
• Tái canh giống điều năng suất cao
• Siết rào cản kỹ thuật với nguyên liệu nhập khẩu
• Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc & dữ liệu số
• Phát triển sản phẩm chế biến sâu thay vì chỉ xuất nhân điều